🌱 Dậy thì sớm là tình trạng trẻ em bắt đầu bước vào tuổi dậy thì trước độ tuổi bình thường – thường là trước 8 tuổi ở bé gái và trước 9 tuổi ở bé trai. Đây là một hiện tượng ngày càng phổ biến, gây ra nhiều lo lắng cho phụ huynh.
🔍 Triệu chứng thường gặp
- Ở bé gái: Phát triển ngực, có kinh nguyệt sớm.
- Ở bé trai: Tinh hoàn và dương vật lớn hơn, giọng nói trầm, mọc râu.
- Cả hai giới:
- Mọc lông mu, lông nách.
- Tăng trưởng chiều cao nhanh.
- Mụn trứng cá.
- Mùi cơ thể giống người lớn.
📅 Khi nào nên đưa trẻ đi khám?
Ngay khi bạn thấy con có những dấu hiệu trên trước độ tuổi quy định, hãy đưa bé đến bác sĩ nhi hoặc bác sĩ nội tiết để được tư vấn và chẩn đoán chính xác.
❓ Nguyên nhân do đâu?
Có hai dạng dậy thì sớm:
1. Dậy thì sớm trung ương (Central Precocious Puberty)
- Do não phát tín hiệu kích hoạt dậy thì quá sớm.
- Đa phần không rõ nguyên nhân.
- Một số ít trường hợp do u não, tổn thương thần kinh, viêm nhiễm.
2. Dậy thì sớm ngoại vi (Peripheral Precocious Puberty)
- Do cơ thể sản xuất hormone sinh dục mà không có tín hiệu từ não.
- Có thể do u ở buồng trứng, tinh hoàn, tuyến thượng thận, hoặc tiếp xúc với hormone từ bên ngoài (kem, thuốc...).
🧠 Dậy thì ảnh hưởng gì đến trẻ?
- Tăng trưởng chiều cao nhanh nhưng kết thúc sớm → bé có thể thấp hơn khi trưởng thành.
- Ảnh hưởng đến tâm lý, gây lo lắng, mặc cảm vì khác biệt với bạn bè cùng trang lứa.
- Tăng nguy cơ rối loạn hành vi hoặc gặp vấn đề tâm thần nếu không được hỗ trợ đúng cách.
💡 Điều trị và hỗ trợ
- Bác sĩ có thể chỉ định thuốc ức chế hormone để làm chậm quá trình dậy thì.
- Theo dõi tăng trưởng, tâm lý và hỗ trợ giáo dục giới tính phù hợp với lứa tuổi.
PGS.TS. Huỳnh Thị Vũ Quỳnh
